مدرسه
محیطی است برای یادگیری...
یادگیری بخش مرکزی از زندگی هر فرد است و حتی زمانی که به آن فکر نمیکنیم هم اتفاق میافتد مثل زمانی که در مورد حوادث روزمره با دوستان خود حرف میزنیم . . . .
معمولاً یادگیری را با نام مدرسه به خاطر میآوریم اما مطمئناً بسیاری از مراحل یادگیری در خارج از مدرسه صورت میگیرد مثل پارکها، حیاط مدرسه، خیابان، اطاق استراحت، میزهای ناهارخوری، راهروها و . . . .
لویی کان معتقد است که" تمام مكانهايي كه انسان براي تأمين خواسته خود در فراگيري از آنها استفاده ميكند مدرسه نام دارد و اين مكانها تنها براي يادگيري و آموختن عقايد و نظريات نميباشد بلكه براي فهم و ادراك دلايل وجود هر چيز و مناسبتهاي دوجانبه و روابط بين انسان و طبيعت نيز مورد استفاده قرار ميگيرند."
خلاصه اطلاعات فضایی بسته در مدارس که تقریبا همه ی ما باهاش آشنایی داریم (این اطلاعات بسته به هر مقطعی و نوع سیستم آموزشی هر مدرسه میتونه متفاوت باشه) یه حالت ایده الش شامل این فضا ها میشه:
-کلاس های درس
آرايش فضايي كلاسها به صورتمختلفي تجربه شده است. برخي از اين آرايشها عبارتند از:
آرايش خطي:
در اين نوع آرايش، كلاسها به دو صورت خطي و در امتداد يكديگر قرار ميگيرند.
آرايش خطي ـ مجموعهاي:
در اين نوع آرايش، كلاسها علاوه بر اينكه در مجاورت يكديگر و به صورت خطي قرار دارند، به دستههاي مختلفي نيز تقسيم ميشوند.
آرايش مركزي:
در اين نوع آرايش، كلاسها حول يك فضاي مركزي سازمان پيدا مينمايند.
آرايش حياط مركزي:
كلاسها حول يك حياط مركزي قرار ميگيرند.
آرايش دستهاي:
در اين نوع آرايش، يك دسته كلاس، تشكيل يك كلاس بزرگتر را ميدهد.
آرايش آزاد:
ساختار عمومي كلاس بصورت پلان يونيورسال و قابل تبديل به فضاهاي مختلف است.
[color="red"][color="Red"]-آزمایشگاهها (شیمی. فیزیک. زیست)
-کتابخانه
-اتاق بهداشت و کمک های اولیه
-اتاق پرورشی
- بخش ادای (دفتر مدیریت و معاونین و حسابداری)
-دفتر استراحت مربیان
-نماز خانه
-انبار
-سرویس بهداشتی( مربیان. دانش اموزان .جداگانه)
-بوفه
-آبخوری
-سالن سمعی بصری
-کارگاه
-سالن ورزشی (+انبار وسائل ورزشی)
-...
با توجه به اینکه در طراحی مدارس .تئوری های آموزشی . مسائل روانشناختی نقش تعیین کننده ای دارن.یه مختصریشو اینجا میزارم 2نوع سیستم آموزشی امروزه در مدارس اجرا میشه:
ـ سیستم آموزش معلمسالار
ـ سیستم آموزش دانشآموزمحور
*یکی از مواردی که در همون ابتدای طراحی مدارس باید مورد توجه باشه اندازه مدارس هست .که به 2 دسته بزرگ و کوچک تقسیم میشن و این تقسیم بندی بر مبنای تعداد دانش آموزان هست...
-مدارس بزرگ
-مدارس کوچک
( مدارس كوچك براي تعداد 350 نفر در ابتدائي و كمتر از 400 نفر براي دبيرستان پيشنهاد شده است؛ اما يك ميانگين براي مدارس ابتدائي 300 تا 400 نفر و در دوره متوسطه 400 تا 800 نفر ميتواند تعريفكننده مدارس كوچك باشد.)
مزیت های مدارس کوچک:
-مدارس كوچكتر باعث صميمي شدن محيط يادگيري ميشود چرا كه بچهها به خوبي يكديگر را ميشناسند.
-مدارس كوچكتر باعث كم شدن موضوعي به نام انزوا كه از عوامل به وجود آمدن خشونت است ميشود.
-مدارس كوچكتر باعث كم شدن شكاف ميان بچههاي كمبضاعت و ثروتمند، در ميزان يافتههاست.
-در مدارس كوچك، معلمان با استفاده از هوش و تجارب خود تشويق ميشوند.
-برخي از مدارس كوچك به فلسفه " كم بيش است " معتقدند و موضوع كمبود منابع را مهم نميدانند.
-موضوع اتكا به خويشتن در بچههاي مدارس كوچكتر به چشم ميخورد.
-به طور كلي اشتياق بچهها در مدارس كوچك بيشتر است.
-احساس تعلق بچهها در مدارس كوچك بيشتر است.
-روابط بين فردي (شاگر ـ شاگرد، معلم ـ شاگرد، شاگرد ـ مدير و...) در مدارس كوچك مثبتتر است.
-در مدارس كوچك ميزان مشاركت والدين بيشتر است.
-در مدارس كوچك دانشآموزان براي يادگيري احساس بيشتري ميكنند.
-يادگيري بر اساس نيازهاي فرد و در ارتباط با دنياي بيرون مدرسه است.
-يادگيري مشترك و فعاليت جمعي در مدارس كوچك بيشتر است.
-در مدارس كوچك معلمان در بچهها روحيه انتقادي را پرورش ميدهند و تفكر انتقادي بچهها رشد پيدا ميكند.
تنوع اشكال مدارس كوچك:مدارس كوچك بر اساس نيازهاي آموزشي موردنظر خود، انواع مختلفي دارند. تفاوت ميان آنها هم در بخش نحوه آموزش و مديريت مدرسه و هم در نوع شكلگيري فضاي كالبدي مدرسه است. برخي از اين نمونهها عبارتند از:
-Free standing school
از انواع مدارسي است كه داراي بودجه اقتصادي خود، فضاي مخصوص به خود، كارمندان و معلمان مخصوص به خود و... است و ممكن است جزء بنايي باشد كه در آن مدارس ديگر نيز هستند. برخي از اين نوع مدارس در يك ساختمان بزرگ واقع هستند.
-Multi schools
اين نوع از مدارس از تشكيل و كنار هم قرارگرفتن چند مدرسه به وجود ميآيند كه در برخي از خصوصيات با يكديگر مشترك هستند اما هر مدرسه فضاي مخصوص به خود و معلمان مخصوص به خود را دارد و تفكيك مدرسهها ميتواند به صورت تفكيك پايههاي مختلف تحصيلي نيز صورت گيرد.
-School within school
طرح مدرسه در داخل مدرسه از زمره طرحهايي است كه براي تحقق اهداف مدارس كوچك ارائه شده است. در اين نمونهها (مدرسه داخل مدرسه يا School within school ) مدارس ميتوانند در ساختمان با يكديگر مشترك اما به طور مستقل از يكديگر كار كنند. در اين مدل يك مدرسه كوچكتر در داخل يك مدرسه به اصطلاح ميزبان بزرگتر قرار ميگيرد و از حمايتهاي آن استفاده ميكند اما بودجه كاركنان و برنامه درسي خود را داراست.
اين مدل شبيه خانههايي است كه بچهها در سطوح مختلف در آنها گذشته ميشوند و هر خانه قوانين سازماندهنده خود، فعاليتهاي منحصر به خود، فعاليتهاي جمعي خاص و... را دارد. بنابراين مدل SWAS در جهت كم كردن اثرات منفي مدارس بزرگ و در جهت هدايت دانشآموزان به گروههاي كوچكي است كه بعضاً اين دسته گروهها را خانه مينامند.
یه متن از روسو که احساس فضایی مدارس سنتی رو تا حدی نشون میده :
" . . . بدبختانه ساعت درس فرا میرسد. آه! چه تغییر بدی در او ایجاد میشود؛ فوراً چشمانش تار میشود؛ نشاط او از بین میرود. ای شادی خداحافظ! بازیهای قشنگ خداحافظ! یک آدم موقر و زمخت دست او را میگیرد و میگوید: آقا بفرمایید برویم سر درس. از لای در اتاق کتابهای او را میبینم. کتابهای او! چه ابزار و اثاث حزنآوری برای این سن. طفلک به ناچار دنبال آموزگار میرود. نگاهی از روی حسرت به آنچه اطراف اوست میاندازد. دیدگانش پر از اشک است ولی جرأت نمیکند جاری سازد و قلبش پر از آه است ولی جرأت نمیکند برکشد . . . "
یادگیری بخش مرکزی از زندگی هر فرد است و حتی زمانی که به آن فکر نمیکنیم هم اتفاق میافتد مثل زمانی که در مورد حوادث روزمره با دوستان خود حرف میزنیم . . . .
معمولاً یادگیری را با نام مدرسه به خاطر میآوریم اما مطمئناً بسیاری از مراحل یادگیری در خارج از مدرسه صورت میگیرد مثل پارکها، حیاط مدرسه، خیابان، اطاق استراحت، میزهای ناهارخوری، راهروها و . . . .
لویی کان معتقد است که" تمام مكانهايي كه انسان براي تأمين خواسته خود در فراگيري از آنها استفاده ميكند مدرسه نام دارد و اين مكانها تنها براي يادگيري و آموختن عقايد و نظريات نميباشد بلكه براي فهم و ادراك دلايل وجود هر چيز و مناسبتهاي دوجانبه و روابط بين انسان و طبيعت نيز مورد استفاده قرار ميگيرند."
خلاصه اطلاعات فضایی بسته در مدارس که تقریبا همه ی ما باهاش آشنایی داریم (این اطلاعات بسته به هر مقطعی و نوع سیستم آموزشی هر مدرسه میتونه متفاوت باشه) یه حالت ایده الش شامل این فضا ها میشه:
-کلاس های درس
آرايش فضايي كلاسها به صورتمختلفي تجربه شده است. برخي از اين آرايشها عبارتند از:
آرايش خطي:
در اين نوع آرايش، كلاسها به دو صورت خطي و در امتداد يكديگر قرار ميگيرند.
آرايش خطي ـ مجموعهاي:
در اين نوع آرايش، كلاسها علاوه بر اينكه در مجاورت يكديگر و به صورت خطي قرار دارند، به دستههاي مختلفي نيز تقسيم ميشوند.
آرايش مركزي:
در اين نوع آرايش، كلاسها حول يك فضاي مركزي سازمان پيدا مينمايند.
آرايش حياط مركزي:
كلاسها حول يك حياط مركزي قرار ميگيرند.
آرايش دستهاي:
در اين نوع آرايش، يك دسته كلاس، تشكيل يك كلاس بزرگتر را ميدهد.
آرايش آزاد:
ساختار عمومي كلاس بصورت پلان يونيورسال و قابل تبديل به فضاهاي مختلف است.
[color="red"][color="Red"]-آزمایشگاهها (شیمی. فیزیک. زیست)
-کتابخانه
-اتاق بهداشت و کمک های اولیه
-اتاق پرورشی
- بخش ادای (دفتر مدیریت و معاونین و حسابداری)
-دفتر استراحت مربیان
-نماز خانه
-انبار
-سرویس بهداشتی( مربیان. دانش اموزان .جداگانه)
-بوفه
-آبخوری
-سالن سمعی بصری
-کارگاه
-سالن ورزشی (+انبار وسائل ورزشی)
-...
با توجه به اینکه در طراحی مدارس .تئوری های آموزشی . مسائل روانشناختی نقش تعیین کننده ای دارن.یه مختصریشو اینجا میزارم 2نوع سیستم آموزشی امروزه در مدارس اجرا میشه:
ـ سیستم آموزش معلمسالار
ـ سیستم آموزش دانشآموزمحور
*یکی از مواردی که در همون ابتدای طراحی مدارس باید مورد توجه باشه اندازه مدارس هست .که به 2 دسته بزرگ و کوچک تقسیم میشن و این تقسیم بندی بر مبنای تعداد دانش آموزان هست...
-مدارس بزرگ
-مدارس کوچک
( مدارس كوچك براي تعداد 350 نفر در ابتدائي و كمتر از 400 نفر براي دبيرستان پيشنهاد شده است؛ اما يك ميانگين براي مدارس ابتدائي 300 تا 400 نفر و در دوره متوسطه 400 تا 800 نفر ميتواند تعريفكننده مدارس كوچك باشد.)
مزیت های مدارس کوچک:
-مدارس كوچكتر باعث صميمي شدن محيط يادگيري ميشود چرا كه بچهها به خوبي يكديگر را ميشناسند.
-مدارس كوچكتر باعث كم شدن موضوعي به نام انزوا كه از عوامل به وجود آمدن خشونت است ميشود.
-مدارس كوچكتر باعث كم شدن شكاف ميان بچههاي كمبضاعت و ثروتمند، در ميزان يافتههاست.
-در مدارس كوچك، معلمان با استفاده از هوش و تجارب خود تشويق ميشوند.
-برخي از مدارس كوچك به فلسفه " كم بيش است " معتقدند و موضوع كمبود منابع را مهم نميدانند.
-موضوع اتكا به خويشتن در بچههاي مدارس كوچكتر به چشم ميخورد.
-به طور كلي اشتياق بچهها در مدارس كوچك بيشتر است.
-احساس تعلق بچهها در مدارس كوچك بيشتر است.
-روابط بين فردي (شاگر ـ شاگرد، معلم ـ شاگرد، شاگرد ـ مدير و...) در مدارس كوچك مثبتتر است.
-در مدارس كوچك ميزان مشاركت والدين بيشتر است.
-در مدارس كوچك دانشآموزان براي يادگيري احساس بيشتري ميكنند.
-يادگيري بر اساس نيازهاي فرد و در ارتباط با دنياي بيرون مدرسه است.
-يادگيري مشترك و فعاليت جمعي در مدارس كوچك بيشتر است.
-در مدارس كوچك معلمان در بچهها روحيه انتقادي را پرورش ميدهند و تفكر انتقادي بچهها رشد پيدا ميكند.
تنوع اشكال مدارس كوچك:مدارس كوچك بر اساس نيازهاي آموزشي موردنظر خود، انواع مختلفي دارند. تفاوت ميان آنها هم در بخش نحوه آموزش و مديريت مدرسه و هم در نوع شكلگيري فضاي كالبدي مدرسه است. برخي از اين نمونهها عبارتند از:
-Free standing school
از انواع مدارسي است كه داراي بودجه اقتصادي خود، فضاي مخصوص به خود، كارمندان و معلمان مخصوص به خود و... است و ممكن است جزء بنايي باشد كه در آن مدارس ديگر نيز هستند. برخي از اين نوع مدارس در يك ساختمان بزرگ واقع هستند.
-Multi schools
اين نوع از مدارس از تشكيل و كنار هم قرارگرفتن چند مدرسه به وجود ميآيند كه در برخي از خصوصيات با يكديگر مشترك هستند اما هر مدرسه فضاي مخصوص به خود و معلمان مخصوص به خود را دارد و تفكيك مدرسهها ميتواند به صورت تفكيك پايههاي مختلف تحصيلي نيز صورت گيرد.
-School within school
طرح مدرسه در داخل مدرسه از زمره طرحهايي است كه براي تحقق اهداف مدارس كوچك ارائه شده است. در اين نمونهها (مدرسه داخل مدرسه يا School within school ) مدارس ميتوانند در ساختمان با يكديگر مشترك اما به طور مستقل از يكديگر كار كنند. در اين مدل يك مدرسه كوچكتر در داخل يك مدرسه به اصطلاح ميزبان بزرگتر قرار ميگيرد و از حمايتهاي آن استفاده ميكند اما بودجه كاركنان و برنامه درسي خود را داراست.
اين مدل شبيه خانههايي است كه بچهها در سطوح مختلف در آنها گذشته ميشوند و هر خانه قوانين سازماندهنده خود، فعاليتهاي منحصر به خود، فعاليتهاي جمعي خاص و... را دارد. بنابراين مدل SWAS در جهت كم كردن اثرات منفي مدارس بزرگ و در جهت هدايت دانشآموزان به گروههاي كوچكي است كه بعضاً اين دسته گروهها را خانه مينامند.
یه متن از روسو که احساس فضایی مدارس سنتی رو تا حدی نشون میده :
" . . . بدبختانه ساعت درس فرا میرسد. آه! چه تغییر بدی در او ایجاد میشود؛ فوراً چشمانش تار میشود؛ نشاط او از بین میرود. ای شادی خداحافظ! بازیهای قشنگ خداحافظ! یک آدم موقر و زمخت دست او را میگیرد و میگوید: آقا بفرمایید برویم سر درس. از لای در اتاق کتابهای او را میبینم. کتابهای او! چه ابزار و اثاث حزنآوری برای این سن. طفلک به ناچار دنبال آموزگار میرود. نگاهی از روی حسرت به آنچه اطراف اوست میاندازد. دیدگانش پر از اشک است ولی جرأت نمیکند جاری سازد و قلبش پر از آه است ولی جرأت نمیکند برکشد . . . "
+ نوشته شده در دوشنبه یازدهم آبان ۱۳۸۸ ساعت 15:10 توسط نسترن
|